Kiến thức cơ bản - Cổ phiếu là gì?

ProNexus Team

9 min read
24-02-2022 | Chứng khoán

Cổ phiếu là một hình thức đầu tư chứng khoán khá phổ biến hiện nay. Tuy nhiên, thực tế không phải ai cũng hiểu rõ bản chất và cách hoạt động của loại hình đầu tư này

Cổ phiếu là một khoản đầu tư cho phép bạn sở hữu một phần của công ty đại chúng. Tìm hiểu thêm về cổ phiếu để hiểu cách hoạt động cũng như cách chúng có thể giúp bạn kiếm tiền từ việc sở hữu nó. 

Cổ phiếu là gì?

Cổ phiếu đại diện cho quyền sở hữu trong một công ty được giao dịch công khai. Khi bạn mua cổ phiếu của một công ty, bạn sẽ trở thành cổ đông của công ty đó.

Ví dụ, nếu một công ty có 100.000 cổ phiếu và bạn mua 1.000 cổ phiếu trong số đó, bạn sẽ sở hữu 1% cổ phần. Việc sở hữu này cho phép bạn kiếm được nhiều tiền hơn từ sự phát triển của công ty và mang lại quyền biểu quyết của cổ đông.

Tên gọi khác: Cổ phần, Vốn chủ sở hữu

Cách cổ phiếu hoạt động

Các công ty bán cổ phiếu để huy động vốn, phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh doanh, tung ra sản phẩm mới hoặc trả nợ. IPO - Initial Public Offering chính là thuật ngữ được sử dụng để gọi thời điểm phát hành công khai lần đầu (IPO). Sau khi IPO, những người sở hữu cổ phiếu có thể bán chúng trên thị trường chứng khoán — nơi mà giá cả được thúc đẩy bởi cung và cầu. 

Càng nhiều người bán một cổ phiếu, giá sẽ giảm xuống; trong khi càng nhiều người mua một cổ phiếu, giá sẽ tăng cao. Nói chung, việc mua hoặc bán cổ phiếu dựa trên kỳ vọng về thu nhập hoặc lợi nhuận của công ty phát hành. Nếu các nhà giao dịch nghĩ rằng thu nhập của một công ty có xu hướng tăng cao, họ sẽ đặt giá cổ phiếu lên cao hơn.

Kiếm tiền từ cổ phiếu như thế nào?

Có 3 cách để kiếm tiền từ cổ phiếu:

Cách đầu tiên và được đa số cổ đông sử dụng đó là bán cổ phiếu với giá cao hơn giá đã mua. Nếu công ty hoạt động tốt, giá cổ phiếu tăng cao, khoản chênh lệch giữa giá mua và giá bán chính là lợi nhuận mà cổ đông thu được.

Tuy nhiên, nếu công ty làm ăn không tốt và cổ phiếu của nó giảm giá trị, họ có thể bị mất một phần hoặc thậm chí toàn bộ khoản đầu tư khi bán chúng. Lợi nhuận thu được từ việc bán cổ phiếu được gọi là lãi vốn.

Cách thứ hai mà cổ đông có thể thu lợi nhuận là thông qua cổ tức. Đây là khoản thanh toán hàng kỳ được phân phối từ thu nhập của công ty theo mỗi cổ phiếu.

Đó là một cách để thưởng và khuyến khích các cổ đông - chủ sở hữu thực sự của công ty – duy trì đầu tư. Đây cũng là khoản thu nhập quan trọng cho cổ đông khi sở hữu cổ phiếu của các công ty có lợi nhuận nhưng tốc độ tăng trưởng không cao.

Cách thứ ba, rủi ro hơn, đó là kiếm tiền từ các công cụ phái sinh. Công cụ này sẽ lấy giá trị từ các tài sản cơ bản, chẳng hạn như cổ phiếu và trái phiếu. Quyền chọn cổ phiếu cung cấp cho nhà đầu tư quyền chọn mua hoặc bán cổ phiếu ở một mức giá nhất định vào một ngày đã thỏa thuận. 

Quyền chọn mua là quyền mua ở một mức giá đã định. Khi giá cổ phiếu tăng, bạn kiếm tiền bằng cách mua nó với giá cố định thấp hơn và bán nó với giá tại ngày giao dịch. Quyền chọn bán là quyền bán ở một mức giá đã định. Bạn có thể kiếm tiền khi giá cổ phiếu giảm. Trong trường hợp đó, bạn mua cổ phiếu với giá thấp hơn và bán nó với giá cao như đã thỏa thuận. 

Hầu hết các nhà hoạch định tài chính sẽ khuyên nhà đầu tư cá nhân nên mua và nắm giữ cổ phiếu dài hạn trong danh mục đầu tư đa dạng. Điều này giúp họ thu được lợi nhuận cao và hạn chế rủi ro.  

Các loại cổ phiếu

Có hai loại cổ phiếu chính: cổ phiếu phổ thông và cổ phiếu ưu đãi. Tại Việt Nam, các cổ phiếu được theo dõi chủ yếu trên các chỉ số VN-INDEX và HNX-INDEX. Giá trị của các cổ phiếu phụ thuộc vào thời điểm chúng được giao dịch. Chủ sở hữu cổ phiếu phổ thông có thể bỏ phiếu về các công việc của công ty, chẳng hạn như hội đồng quản trị, sáp nhập và mua lại cũng như tiếp quản.

Tuy nhiên, nếu công ty phát hành bị phá sản và phải thanh lý tài sản của mình, thì các chủ sở hữu cổ phiếu phổ thông sẽ xếp cuối cùng trong thứ tự thanh toán, sau các trái chủ và các cổ đông ưu đãi. 

Ngoài hai loại cổ phiếu này, có nhiều cách khác để phân loại cổ phiếu, chẳng hạn theo đặc điểm của công ty phát hành. Các nhóm khác nhau này đáp ứng các nhu cầu khác nhau của các cổ đông. Các cổ phiếu có thể được phân nhóm theo các lĩnh vực như sau:

Nguyên – nhiên liệu cơ bản: Các công ty khai thác tài nguyên thiên nhiên

Tập đoàn: Các công ty toàn cầu, hoạt động trong các ngành khác nhau

Hàng tiêu dùng: Các công ty cung cấp hàng hóa để bán lẻ cho công chúng

Tài chính: Các công ty tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và bất động sản

Chăm sóc sức khỏe: Nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, bảo hiểm sức khỏe, nhà cung cấp thiết bị y tế và công ty dược phẩm

Hàng công nghiệp: Các công ty sản xuất

Dịch vụ: Các công ty đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng

Công nghệ: Máy tính, phần mềm và viễn thông

Tiện ích: Các công ty điện, gas, nước

Chúng cũng có thể được phân nhóm dựa trên tiềm năng và giá trị. Cổ phiếu tăng trưởng được kỳ vọng sẽ tăng trưởng nhanh. Tuy nhiên, chúng thường không được trả cổ tức. Đôi khi, các công ty thậm chí có thể chưa tạo ra lợi nhuận, nhưng các nhà đầu tư tin rằng giá cổ phiếu sẽ tăng. Đây thường là những công ty trẻ, có nhiều dư địa để phát triển kinh doanh trong tương lai.

Cổ phiếu giá trị thường giúp người sở hữu kiếm tiền từ việc trả cổ tức vì bản thân giá các cổ phiếu này được dự báo không có biến động lớn. Giá bán của những cổ phiếu này cũng được xem là không phản ánh đúng sức mạnh của công ty. Bởi thế, khi đầu tư vào nó, mọi người tin rằng thị trường sẽ nhận ra giá trị thực sự và cổ phiếu sẽ tăng giá. 

Cổ phiếu blue-chip được định giá khá cao và có thể không tăng trưởng nhanh. Tuy nhiên, đây là những công ty đáng tin cậy với tình hình tài chính ổn định trong những năm qua. Họ trả cổ tức và được coi là một khoản đầu tư an toàn hơn so với cổ phiếu tăng trưởng hoặc giá trị. Vì thế, cổ phiếu blue-chip cũng được gọi là cổ phiếu thu nhập.

Đâu là giải pháp an toàn cho các nhà đầu tư mới 

Trong trường hợp thiếu kinh nghiệm và kiến thức nền tảng, các nhà đầu tư F0 có thể cải thiện kỹ năng thông qua việc tự học. Tuy nhiên, cách hiệu quả nhất là kết nối với một cố vấn tài chính chuyên nghiệp để hỗ trợ đường dài. 

Cố vấn đầu tư là những người có kinh nghiệm, thành công và đã được chứng minh về năng lực. Người này sẽ giúp khách hàng lập kế hoạch đầu tư tổng thể, thiết kế danh mục, tư vấn và quản lý rủi ro. Cùng với đó là tư vấn chi tiết từng loại hình đầu tư hợp pháp trên thị trường. 

Các nhà đầu tư mới có thể tìm kiếm các chuyên gia phù hợp thông qua ứng dụng ProNexus - nền tảng cho phép kết nối trực tiếp cố vấn tài chính với người dùng có nhu cầu. Mọi cố vấn trên ứng dụng đều được kiểm duyệt hồ sơ chất lượng chuyên môn, và bị ràng buộc bởi các tiêu chuẩn nghiêm ngặt bởi ProNexus. 

Hiện nay, ứng dụng được phát hành trên cả Apple App Store và Google CH Play. Người dùng có thể tải xuống cho iOS và Android.

Hãy là người đầu tiên bình luận trong bài